Lackowa i Ściana Płaczu - trasa, czas przejścia i porady

Strome podejście na Lackową potrafi zaskoczyć nawet osoby, które mają już za sobą niejeden beskidzki szlak. Określenie lackowa ściana płaczu nie oznacza jednak skalnej formacji ani miejsca do wspinaczki, lecz krótki i bardzo wymagający fragment górskiego szlaku. Wyjaśniam, którędy najlepiej iść, ile zajmuje wycieczka, jak przygotować się do stromizny oraz czego spodziewać się w krajobrazie Beskidu Niskiego.

Czym naprawdę jest Ściana Płaczu na Lackowej

Ściana Płaczu to potoczna nazwa najbardziej stromego odcinka szlaku prowadzącego na Lackową od strony Izb. Nie ma tu pionowej skały, łańcuchów ani typowej wspinaczki. Jest za to krótkie, ostre podejście po leśnym stoku, na którym trzeba pracować nogami, dobrze stawiać kroki i czasem podeprzeć się rękami.

Lackowa wznosi się na wysokość 997 m n.p.m. i jest najwyższym szczytem polskiej części Beskidu Niskiego. Po słowackiej stronie pasma wyższy jest Busov, dlatego określenie „najwyższa Lackowa” zawsze warto rozumieć w polskim ujęciu geograficznym. Sam wierzchołek jest zalesiony, więc nie należy oczekiwać rozległej panoramy ze szczytowej polany.

Ta dysproporcja między wysokością a trudnością jest właśnie tym, co najbardziej zaskakuje. Góra wygląda łagodnie, a przez większą część podejścia prowadzi spokojnym beskidzkim terenem. Dopiero końcowy fragment pokazuje, że krótka trasa nie zawsze oznacza łatwą wycieczkę.

Najlepsza trasa prowadzi z Izb

Najbardziej klasyczny wariant zaczyna się w miejscowości Izby. Wędruje się w stronę Przełęczy Beskid, a później czerwonym szlakiem na Lackową. Początkowo droga jest dość łagodna i prowadzi szerokim traktem, ale bliżej granicznego grzbietu teren wyraźnie się zmienia.

Podane wartości są orientacyjne, bo czas zależy od pogody, tempa i liczby przerw. Z Izb do początku stromizny idzie się stosunkowo spokojnie, natomiast samo podejście może zająć więcej czasu, niż sugeruje jego długość. Nie planowałbym tej trasy „na styk”, szczególnie jesienią, zimą i przy krótkim dniu.

Samochód najlepiej zostawić w miejscu, w którym nie utrudnia przejazdu mieszkańcom ani pracy gospodarstw. W sezonie przy końcu wsi pojawia się więcej turystów, dlatego rozsądnie jest przyjechać wcześniej i sprawdzić, czy wybrane miejsce rzeczywiście służy jako parking. Nie warto wjeżdżać dalej polną drogą tylko po to, by skrócić marsz o kilkaset metrów.

Dlaczego podejście jest tak wymagające

Trudność nie wynika z wysokości Lackowej, lecz z nachylenia i podłoża. Na najbardziej stromym odcinku nachylenie miejscami przekracza 30 stopni, a ścieżka biegnie wśród buków, korzeni i luźnych kamieni. Po opadach ziemia szybko zamienia się w śliską warstwę błota, która utrudnia zarówno wybicie z nogi, jak i bezpieczne hamowanie.

Właśnie dlatego opis „formacja skalna” może wprowadzać w błąd. To przede wszystkim stromy stok z naturalnymi stopniami terenowymi, a nie jednolita ściana. Korzenie i młode drzewa pomagają w utrzymaniu równowagi, ale nie należy chwytać za każdą gałąź. Część z nich jest krucha, a wyrwanie roślinności dodatkowo niszczy szlak.

Najwięcej problemów sprawia zwykle zejście. Podczas podchodzenia łatwiej oprzeć ciężar ciała na przedniej części stopy, natomiast w dół każdy krok może zsunąć się po mokrej ziemi. Z tego powodu polecam wejście stromym wariantem, a powrót przez Bieliczną lub inną łagodniejszą drogą, jeśli przebieg szlaku i warunki na miejscu na to pozwalają.

Jak przygotować się do wejścia

Na tę trasę nie potrzebujesz sprzętu wspinaczkowego, ale zwykłe miejskie obuwie jest złym pomysłem. Najważniejsze są buty z wyraźnym bieżnikiem, stabilizujące stopę i dobrze trzymające się mokrej ziemi. Przy stromym zejściu wysokie buty trekkingowe dają dodatkowe poczucie kontroli, choć nie zastąpią ostrożnego stawiania kroków.

• Kije trekkingowe pomagają na podejściu i odciążają kolana podczas zejścia.
• W plecaku powinno znaleźć się przynajmniej 1-1,5 litra wody na osobę, więcej w upał.
• Przyda się cienka warstwa przeciwdeszczowa, bo pogoda na grzbiecie może zmienić się szybciej niż w dolinie.
• Jesienią i zimą warto mieć czołówkę, nawet gdy plan zakłada powrót przed zmrokiem.
• Przed wyjściem trzeba sprawdzić aktualną prognozę i długość dnia, a nie tylko temperaturę.

Tempo najlepiej dopasować do najsłabszej osoby w grupie. Na stromiźnie nie ma sensu urządzać wyścigu, ponieważ kilka minut zbyt szybkiego marszu może skończyć się zadyszką i koniecznością długiego postoju. Ja wolę robić krótkie przerwy przed wejściem w najostrzejszy fragment, a nie dopiero wtedy, gdy nogi są już całkowicie zmęczone.

Rodziny z dziećmi powinny oceniać nie tylko wiek, ale przede wszystkim doświadczenie dziecka w górach. Dla sprawnego, obytego z trudniejszym terenem siedmiolatka podejście może być wykonalne, ale po deszczu lub w zimie sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Nie jest to dobry pierwszy górski szlak.

Jak przejść stromiznę bez niepotrzebnego ryzyka

Najbezpieczniej iść małymi krokami, utrzymując ciężar ciała nad stopami. Na najstromszych fragmentach warto lekko obniżyć sylwetkę i korzystać z korzeni jako punktów podparcia, ale bez szarpania. Jeśli podłoże jest mokre, lepiej wejść twarzą do stoku i świadomie wybierać miejsca, w których podeszwa ma pełny kontakt z ziemią.

1. Przed stromym odcinkiem popraw paski plecaka i schowaj luźne elementy wyposażenia.
2. Trzymaj odstęp między osobami, żeby spadające kamienie nie uderzyły w turystę niżej.
3. Nie omijaj wyślizganego środka ścieżki bez sprawdzenia, czy boczna ścieżka ma stabilne podłoże.
4. Na zejściu ustawiaj stopy lekko bokiem do stoku, zamiast schodzić długimi krokami na wprost.
5. Jeżeli warunki przekraczają twoje możliwości, zawróć przed najtrudniejszym fragmentem.

Najczęstszy błąd to ocenianie trasy po suchej relacji lub zdjęciu z letniego dnia. Ta sama ścieżka może być przyjemnym wyzwaniem w stabilnej pogodzie i bardzo śliskim, męczącym odcinkiem po całonocnym deszczu. Warunki terenowe są tu ważniejsze niż sama kondycja.

Co zobaczysz poza stromym podejściem

Lackowa nie jest szczytem, na który idzie się wyłącznie po panoramę. Jej największą wartością jest atmosfera Beskidu Niskiego: bukowy las, ciche grzbiety, szerokie doliny i ślady dawnej łemkowskiej wsi. W okolicach Izb i Bielicznej krajobraz jest znacznie bardziej otwarty niż na samym wierzchołku, dlatego to właśnie tam warto zwolnić i rozejrzeć się dookoła.

Dobrym uzupełnieniem pętli jest przejście przez Bieliczną, nieistniejącą już wieś łemkowską, w której zachowała się cerkiew św. Michała Archanioła. To miejsce pokazuje, że przyrodę Beskidu Niskiego trudno oddzielić od historii wysiedleń, zarastających pól i dawnych dróg między wsiami.

Na szczycie nie znajdziesz rozległej platformy widokowej ani rozbudowanej infrastruktury. Wynagrodzeniem jest raczej satysfakcja z pokonania podejścia oraz świadomość zdobycia punktu należącego do Korony Gór Polski. Szersze widoki można złapać na odsłoniętych fragmentach trasy i podczas podejścia od strony Izb, zwłaszcza poza sezonem liściastym.

Najlepszy plan na Lackową zależy od pogody

W suchy, stabilny dzień wejście od Izb jest wymagające, ale dla sprawnego turysty pozostaje rozsądną górską wycieczką. Po intensywnych opadach lepiej wybrać spokojniejszy wariant, przełożyć wyjście albo potraktować stromiznę jako punkt, do którego można dojść bez obowiązku zdobywania szczytu.

Najważniejsze jest właściwe nastawienie. Ściana Płaczu nie imponuje wysokością ani skalną ekspozycją, tylko tym, jak szybko potrafi zmienić spokojny spacer w konkretny wysiłek. Dobre buty, zapas czasu, kontrolowane tempo i gotowość do odwrotu sprawiają, że Lackowa zostaje w pamięci jako satysfakcjonująca przygoda, a nie lekcja lekkomyślności.